Pip, lot, spread, swap, đòn bẩy, ký quỹ — bộ từ vựng bắt buộc

Sáu từ này xuất hiện trong gần như mọi bài viết về giao dịch. Không thuộc chúng thì bạn sẽ đọc mà không hiểu, hoặc tệ hơn — đặt lệnh mà không biết mình đang mạo hiểm bao nhiêu.

Bài này giải thích bằng ví dụ cụ thể, có số.

1 · Pip — đơn vị đo mức giá thay đổi

Pip là bước giá nhỏ nhất thường dùng để đo biến động.

• Với các cặp tiền như EURUSD, GBPUSD: 1 pip = 0,0001. Giá đi từ 1,0850 lên 1,0860 là 10 pip.
• Với cặp có yên Nhật (USDJPY): 1 pip = 0,01.
• Với vàng (XAUUSD): thường tính 1 pip = 0,1. Giá đi từ 2000,0 lên 2001,0 là 10 pip.

Pip không phải tiền. Nó chỉ nói giá đi được bao xa. Muốn biết bao nhiêu tiền, bạn cần khái niệm tiếp theo.

2 · Lot — khối lượng lệnh

Lot quyết định mỗi pip đáng bao nhiêu tiền.

Ví dụ cụ thể: bạn mua 0,1 lot EURUSD. Giá đi lên 20 pip. Bạn lãi 20 × 1 USD = 20 USD. Nếu giá đi xuống 20 pip, bạn lỗ 20 USD.

3 · Spread — chi phí bạn trả ngay khi vào lệnh

Mọi sản phẩm đều có hai giá: giá bạn mua được (Ask) và giá bạn bán được (Bid). Chênh lệch giữa chúng là spread.

Ví dụ EURUSD hiển thị 1,0850 / 1,0851 — spread là 1 pip.

Điều này nghĩa là: ngay khi bạn vừa bấm Buy, lệnh của bạn đã âm 1 pip. Giá phải đi thêm 1 pip bạn mới hoà vốn.

Spread giãn rộng khi thị trường ít thanh khoản (đêm khuya) hoặc lúc ra tin mạnh. Đây là một lý do quan trọng để tránh giao dịch vào những thời điểm đó.

4 · Swap — phí qua đêm

Nếu bạn giữ lệnh qua thời điểm chốt phiên (thường 0h theo giờ sàn), bạn bị tính swap — phí hoặc lãi qua đêm, tuỳ chiều lệnh và cặp giao dịch.

Với người giao dịch trong ngày, swap gần như không ảnh hưởng. Với người giữ lệnh vài tuần, nó có thể ăn mòn đáng kể. Thứ tư thường bị tính swap gấp ba (bù cho cuối tuần).

5 · Đòn bẩy — con dao hai lưỡi

Đòn bẩy cho phép bạn kiểm soát một khối lượng lớn hơn số tiền mình có.

Với đòn bẩy 1:100, để mở 1 lot EURUSD (trị giá 100.000 USD), bạn chỉ cần 1.000 USD trong tài khoản.

Nghe hấp dẫn. Nhưng hãy nhìn kỹ: đòn bẩy không làm tăng lợi nhuận tiềm năng của bạn theo cách bạn nghĩ. Nó chỉ cho phép bạn mở lệnh lớn hơn. Lãi và lỗ đều tính trên khối lượng lệnh, không tính trên đòn bẩy.

6 · Ký quỹ — số tiền bị khoá

Ký quỹ (margin) là phần tiền sàn giữ lại để đảm bảo cho lệnh đang mở của bạn.

Ba con số cần biết trên nền tảng:

• Balance — số dư khi không có lệnh nào mở
• Equity — số dư thực tế nếu đóng hết lệnh ngay lúc này
• Margin Level = Equity / Ký quỹ × 100%

Khi Margin Level tụt xuống ngưỡng nhất định (thường 100%), bạn nhận margin call — cảnh báo. Tụt tiếp tới stop out (thường 20–50%), sàn tự động đóng lệnh của bạn để bảo vệ chính họ.

Ghép lại thành một ví dụ hoàn chỉnh

Tài khoản 1.000 USD, đòn bẩy 1:100. Bạn mua 0,1 lot XAUUSD ở giá 2000.

• Ký quỹ bị khoá: khoảng 200 USD
• Giá trị mỗi pip: khoảng 1 USD
• Bạn đặt cắt lỗ cách 100 pip → rủi ro 100 USD = 10% tài khoản

10% là quá nhiều. Với nguyên tắc 1–2%, bạn chỉ nên rủi ro 10–20 USD, tức khối lượng phải nhỏ hơn nhiều.

Cách tính chính xác nằm ở bài Tính khối lượng lệnh, và bạn có thể dùng ngay máy tính trên site.